BİZ NASIL BiR EBEVEYNİZ?

Bu sabah, evimizdeki elektrik tesisatındaki bir ihtiyaç nedeniyle mahallemizdeki tanıdık elektrikçiye uğradım.
Kendisinde malzeme olmadığı için bana bir tabure göstererek kısa bir süre beklememi rica etti.
Ben beklerken; bir anne ve 12 yaşlarında kızı içeri girdi.
Esnafı göremeyip, sorgulu gözlerle bana bakınca;
– Birazdan gelir, ben de bekliyorum, isterseniz siz de bekleyin diyerek, yanımdaki tabureleri gösterdim.

İkisi de yanımdaki tabureye oturunca; karnelerin alındığının ertesi günü olduğu için, küçük kızla sohbet konusu açmayı denedim.

– Karneleri aldınız. Hayırlı olsun canım. Der demez. Daha kızının konuşmasına fırsat vermeden annesi atıldı;
– Teşekkür aldı. Ama takdir alabilirdi. Dedi.

Ben kızı gözlemliyordum.
Küçük kızın elleri sıkılganlıkla beraber çapraz oldu. Dizlerinin arasına çapraz vaziyette ellerini sürtmeye başladı. (sıkıntılı ruh hali.)

– Ama anne?
Demeye kalmadı.
Annesi sert, soğuk ve içinde gizli azarla karışık ses tonuyla;

– Daha iyisi olabilirdi kabul et. Takdir alabilecek kapasiteye sahiptin. Derken ben; yine çocuğun yüzüne baktım. Çocuktaki o bıkkınlığı, çaresizliği, umutsuzluğu, içsel sıkıntı ve isyanı fark ettim. Ama anne bunu fark etmeyi bırak, hâlâ konuşmaya devam ediyordu.

Çocuğun bu haline içim acıdı.
Anneye dedim ki;
– Teşekkür alsa en kötü ne olur?

– Ama takdir alabilecek kapasitede. Neden daha düşük alsın ki? Bu kapasiteye göre daha başarılı olması gerekmiyor mu?

– Siz mükemmeliyetçi, kuralları olan, yaptığı işin en iyisini yapan ve herkesin yaptığı işin en iyisini yapmasına inanan, düzenli, temiz bir anne misiniz?
Diye sordum.

– A evet. Nasıl anladınız?
Diye gözleri parladı.

– Bu da benim mesleğim. Ben Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Sosyal İletişim Danışmanı Ayşegül Özkonak.
Diye kendimi tanıttım.

– O zaman size sormam gereken çok şey var. Dedi.

– Buyurun. Tabii deyince.

– Bir çocuk; kapasitesi çok yüksekken, neden daha iyisini yapmaz.

( Çocuğunun başarısının yetersizliğine inanmış. )

– Siz mavi kişilikli bir annesiniz. Her şeyde mükemmeliyetçilik arıyorsunuz. Kızınızın başarısına değil, başarısızlığına odaklanmışsınız. Olana değil, olmayana odaklısınız. Kızınız yeşil kişilikli. Sizin çıtanız yüksek olduğu için, o çıtaya ulaşmaya çabalıyor. Ulaşamayınca stres yapıyor.
Sizin ebeveynlerinizden kim mükemmeliyetçiydi?

– Annem…Annem yaptığım hiç bir işi beğenmezdi.

Kadının içindeki küçük çocuk ortaya çıktı.

Bir süre böyle konuşmaya devam ettik.
Gözleri doldu.

Küçük kız, annesiyle benim konuşmalarından memnun.

Biraz daha konuştuk.

Anne rahatlamış bir şekilde;

– Hocam doğru bildiğim yanlışlar varmış. Yani ben çocuğumda kendimi tamamlıyormuşum, şimdi çok daha iyi anladım. Verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederim, sizi takip edeceğim,
dedi.

Konuşmamız biterken, esnaf geldi.

…
Hepimiz anne ve babamızdan öğrendiğimiz şekilde, çocuklarımızı yetiştiriyor ve onları yine öğrendiğimiz şekilde eğitiyoruz.

Bazı ebeveynler, sanki o karneleri kendisi alıyor ve mantıklı davranmaya çalışsa da çocuğuna karşı tepkili davranabiliyor.

Eğer bir ebeveyn; çocuğunun karnesinde hiç bir zayıf olmadığı ve başarılı olduğu halde; tüm derslerinin neden 100 olmadığını soruyorsa; önce kendini sorgulamasında yarar var.

Bu anne / babayı incelediğimizde; mükemmeliyetçidir ve kendisi de mükemmeliyetçi bir ebeveyne sahiptir.

Mükemmeliyetçiliği kendisine de çocuğuna da, çevresine de çoğu zaman sıkıntı yaratır. Aile içinde her şey istediği gibi olmayınca da streslenir, öfkelenir ve bu haliyle de çocuğunu mengeneye sıkıştırmış olur. Olayı öylesine abartır ki, çocuğunun tatilde bile ders çalışmasını ister. Ve çocuğunu; başarı, davranış, kişilik konusunda arkadaşlarıyla kıyaslar. Bu kıyaslama ise çocuğun ruh sağlığına zarar verir. Çocuk istediği gibi hareket edemeyen, el kol hareketlerini dahi rahat kullanamayan, mutsuz, umutsuz, karamsar, hep başkalarına kendini sevdirme, beğendirme çabasında, kendi kararlarını veremeyen, isteklerini ifade edemeyen, kendini ve yaptıklarını ömür boyu eleştiren, beğenmeyen, keyifsiz bir birey olur. (Çocuk yetişkin olsa, anne babayı kaybetse de kendisiyle özdeşleşmiş o içindeki eleştirel ebeveyn sesi, sürekli konuşur durur, bu da kısır döngüye neden olur, yapması gereken işlerde adım atmakta sıkıntı yaşar ).

Ya da tam tersi annenin ve babanın her isteğine tepki gösteren bir birey olurlar.
Böyle bir anne ya da baba aslında kendisiyle yarışmaktadır. “İyisi olsun, daha iyisi olsun” derken; gerçekte kendisini eleştirmekte, yargılamakta, kıyaslamaktadır. “Başarılı çocuğun annesi, başarılı ve iyi annedir” ona göre. Çocuğu kendisinin bir uzantısıdır sanki. Ve aslında sevilmek istenen, olduğu gibi kabul görmek istenen, var olmak istenen kendi içindeki çocuktur.

Böyle ebeveynlerin; çocuklarının ileride sorunlu bireyler olmaması adına, bu davranışlarını değiştirmeleri, değiştiremiyor ve tek başlarına çözemiyorlarsa bu konuda bir destek almalarında yarar var.

Ebeveyn çocuğuna güvendiği sürece, çocuğunun özel olduğunu, ayrı bir kişilik olduğunu ve yine çocuğunun yaradılışındaki gibi olması gerektiğine inandığı ve buna izin verdiği sürece hiçbir sorun kalmaz.

Çocuklarımızın ruhuna zincir vurmaktan kurtulalım. Tabi kendimize de…
Sevgiyle kalın …

Ayşegül Özkonak

Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Sosyal İletişim Danışmanı

05052509633

www.aysegulozkonak.com
http://www.facebook.com/aysegul.ozkonak
https://instagram.com/kisiselgelisimdansman

EŞ İLİŞKİLERİNDE ÇÖZÜM
Eşlerin birbirlerine tavır ve davranışları; evliliğin akışını olumlu ya da olumsuz etkiler.
Bizler evliliğimizin mutluluk ve huzur içinde devamını istiyorsak nelere dikkat etmeliyiz?
Diyelim ki, eşiniz hastalandı.
‘Geçmiş olsun neyin var? Sen iyileş yeter. Benim için önemli olan sensin’ der misiniz?
Yoksa ‘Olabilir, hastasındır, doğrudur.’ mu dersiniz?
Peki birincisini söylemek çok mu zor?…
Erkeğiniz /kadınınıza ‘GEÇMİŞ OLSUN’ deseniz, ilgi gösterseniz inanın daha çabuk iyileşecek. Hatta hastalanmayacak bile. Çünkü sevgidir insanları iyileştiren. Sevgisizliktir kişiyi yatağa düşüren…

Erkeklerin çoğu arabalarına inanılmaz özen gösterir. Peki sayın beyler; eşiniz kaza yaptı ve korku dolu bir sesle sizi aradı…İlk sözünüz ne olur?
‘Sen nasılsın? Onu söyle. Araba önemli değil.’ mi?
Yoksa “Araba ne durumda? Dikkat etseydin ya nasıl dikkat etmezsin! Koskoca direği gözün nasıl görmedi? ” mi dersiniz?…
Bozulan arabalar tamir edilebilir ama kırılan kalpler, incinen duygular tamir edilemez.

Diyelim ki, eşinizin çok sevdiği, sizin de sevmediğiniz onun bir yakını hastalandı ya da vefat etti. Sevdiği insanı kaybettiğinden dolayı yaşadığı üzüntüsü, belki size basit gibi gelebilir. Hatta o kaybı sizi memnun bile edebilir. Sevmiyordunuz ya!…
Eşinizin üzüntüsüyle, hastalığıyla, başına gelen bir olayla üzülemiyorsanız, ona değer veremiyorsanız, moral olamıyorsanız soğuk ve ilgisizseniz sokaktaki teğet geçen bir insandan hiçbir farkınız yok demektir. Hatta bazen sokaktaki insan bile daha yakındır. Böyle süregelen her bir olay ya da durum, domino taşı gibi duygu birikimine neden olur. Öyle bir gün gelir ki bu değersizlik, önemsenmeme, ikinci hatta belki de beşinci plana konulma hissi kişide önemli kararlar almaya neden olur. Ve ilişki hiç beklemediğiniz bir anda ayrılıkla sonuçlanır.
Eşinizle eski sevginizi yitirdiyseniz ‘Neden böyle olduk?’ sorusu yerine, ‘İlişkimizi nasıl daha iyi hale getirebiliriz? Bunun için neler yapabilirim, neler mümkün? Kimler evliliğimin düzelmesine katkıda bulunabilir? Profesyonel anlamda kimlerden destek almalıyım? ” diye sorun kendinize. Çünkü ‘NEDEN’ sorusu mazeret ürettirir zihninizde. ‘Nasıl’ sorusu ise çözüm.
Çözümü bulmanız ve yuvanızda mutlu olmanız dileklerimle sevgiyle kalın…:)
Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Danışmanı

BİR BABA TAVRI
Bir baba; kendini savunmaya, durumu izah etmeye çalışan oğluna diyor ki;
” Bana sesini yükseltme dedim! Efendi ol. Kapa çeneni! ”

Aynı çocuk, arkadaşlarının bir davranışına tepki vermediğinde ise aynı baba oğlunu şöyle suçluyor;
” Pısırık herif! Kendi hakkını arasana, ne zaman adam olmayı öğreneceksin! Ben olsam… yapardım. ”

Çocuk bu durumda çelişkide kalır.
Ailesini memnun edemez. İsyan eder ya da iyice siner.
Davranış bozukluğu ile tepkisellik arasında gider gelir.

Ayşegül Özkonak
www.aysegulozkonak.com
Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Danışmanı

ÇOCUĞUNUZ / TORUNUNUZ NEDENSİZ ÖFKELİ Mİ?
1. Ebeveynlerden biri öfke şemasına sahiptir( Yani öfkesini kontrol edemiyor ve ona öfke konusuna rol model olmuştur)
2. Siz onun her davranışını kontrol ediyor, yönetmeye çalışıyorsunuzdur. O da size tepkisel davranıyordur. Dediğinizin tersini yaparak, birey olduğunu ispata çalışıyordur.
3. Aranızda iletişim sağlanmıyor, duygu ve düşüncelerine önem vermiyorsunuzdur.
4. Her istediğini şimdiye kadar anında yapmışsınızdır. Şimdi ise sizi aşan isteklerde bulunuyordur.
Sınır koymaya çalıştığınızda ise öfke krizine giriyordur.
Not: Kişi istenmeyen bebekse de öfke duygusuna sahiptir. ( İstendiği inancı yüklenmelidir. )
Ayşegül Özkonak

ÇOCUĞUNUZU NE KADAR TANIYORSUNUZ?
Boş zamanlarımda çok sevdiğim sanat müziği korolarına katılırım. Korolarımın birinde benim yaşam koçluğu yaptığımı öğrenen bir arkadaş :
– Hocam bir yeğenim var. Üniversite sınavına girecek, çok başarısız. Yardımcı olur musunuz? Dedi. (Sınava da 3 ay kalmış).
-Kaygısı varsa olur da, sınava üç ay kala yardımcı olamam. Sene başında çalışmamız gerekirdi . Dedim.
– Hocam n’olur, size çok ihtiyacımız var. Bildiğiniz gibi değil. Diye ısrar edince, koro arkadaşım olduğu için de kendisini kıramadım.
– Yalnız hocam şöyle bir şey var. Babası çocuğun başaracağına inanmıyor. Annesiyle beraber,
‘’ sorunu çözmek için bir yaşam koçu arayalım ‘ dedik.
– Ben yaşam koçu falan anlamam. Para falan da vermem. Ne haliniz varsa görün. Bu oğlandan adam olmaz. Diyor. Ama biz sizden yardım istiyoruz. Son çaremiz sizsiniz.
Kabul ettim. Birlikte yeğeninin evlerine gittik. Anne ve baba beni karşıladı ama, baba alı al moru mor. Kıpkırmızı surat. Öfkeli. Kuralcı ve baskıcı, mavi ve kırmızı kişilikli. Tokalaşırken; gelişimden memnuniyetsiz tarzda tokalaşıyor benimle.
Koro arkadaşım olan bayan, çocuğun halası. Daha önce durumu anlattığı için bu davranışa hazırlıklıydım. Yaşam koçluğu konusunda , benimle görüşmeden önce babayı ikna etmek için çok uğraşmışlar.
Anne, yumuşak başlı, arabulucu, ama eşinin gerginliğinden dolayı tedirgin..
Delikanlı sarı kişilikli. Rahat, sorumluluk alma ,zaman yönetimi konusunda başarısız. Okula geç gittiği için, devamsızlıktan atılma durumunda. Biraz sohbet ettik.
Sorunun sınavdan başka, baba-oğul çatışması olduğunu fark ettim. Özel konuşma sırasında, babanın oğluna hakaret ettiğini öğreniyorum.
Baba:
– Çalışsın hakaret etmem . Diyor.
Delikanlı da diyor ki:
– Ben çalışıyorum. Okulda, etütde çalışıyorum. Ben de ona hakaret edeceğim ama hakaretlerin en büyüğünü edeceğim. Hakaret etmesin çalışırım.
Babaya dedim ki :
– Önce sizinle çalışmalıyız. Öfke yönetimini sağlamalıyız. Nefes ve gevşeme terapisi uygulayıp, bir başınıza nasıl yapacağınızı öğreteceğim.
Babayla konuşuyoruz. Gergin ve oğlu çalışmıyor diye öfkeli. Ona dedim ki:
-Trafikte kırmızı ışıkta ne yaparsınız?
-Dururum.
-O sürenin biteceğini, kırmızı ışığın yeşile döneceğini bilirsiniz değil mi? Bu bir süreçtir.
– Evet.
– Çocuğunuz da bir sınava girecek. Şu anda da ailece bir süreçtesiniz. Ama bitecek. Bu süreci nasıl geçirmek istersiniz? Öfkeli, gergin, tedirgin, kaygılı mı? Yoksa daha sakin, güvenli mi? Hayat seçimlerden ibaret. Onu nasıl yaşayacağınız da sizin seçiminiz.
– Hocam hiç böyle düşünmemiştim. Dedi.
Daha sonraki teknik çalışmalarımızda, çocuğunun sarı- yeşil kişilikte olduğunu, yakınlaşmacı bir motivasyona sahip olduğunu, hangi sözleri kullanırsa oğluna nasıl etki edeceğini, işitsel ve dokunsal temsil sistem ağırlıkta olduğu için ona nasıl davranması gerektiğini, hangi zeka çeşidine , hangi davranış kalıplarına sahip olduğunu anlattım. Kendisinin ve eşinin kişiliklerinden, çocuklarına karşı nasıl tavır sergilemelerinden bahsettim.
Delikanlıyla çalışmalarımız sonrası olumsuz davranışlar düzeldi. Motivasyonu arttı. Evdeki gergin, patlamaya hazır hava gitti. Sakinlik ve huzur geldi.
Babayla bir ara telofonda görüşürken bana şunları söyledi:
– Hocam, oğlum 18 yaşında. Ve ben oğlumu şimdiye kadar hiç tanımamışım. Sayenizde oğlumu tanıdım. Sağ olun. Artık sohbet edebiliyoruz.
İlk karşılaşmamızda oğluna öfkeden kızarmış bir suratla ,‘’bu yaşam koçu da kimmiş?’’ diye yargılayan, güvensiz bakışlarla bakan baba; bir dahaki görüşmelerimizde ; artık gülümseyerek, daha sakin, güvencini, minnet, sevgi ve saygı dolu bakışlarını hissettirerek tokalaşıyordu benimle.
O delikanlı ne mi oldu ? İstediği makine mühendisliğini kazandı.
Eğer çocuğumuzu tanır, kişiliğini, hangi motivasyona sahip olduğunu, davranış kalıplarını, hangi zeka çeşidini kullandığını bilirsek; davranışı düzelir, iletişimimiz kolaylaşır, başarısı da artar. Sevgiyle kalın.
Ayşegül Özkonak
Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Danışmanı
05052509633