EBEVEYNLERİN TUVALET EĞİTİMİ SIRASINDA TAVIR VE DAVRANIŞININ ÇOCUĞA YANSIMASI

Tuvalet eğitimi 1 – 3 yaşları arasını kapsar; bu döneme “anal dönem” denir ve hayatımızın en önemli aşamalarından biridir.
Bu dönemde yapılan hataların ise, çocuğun kişiliği üzerinde olumsuz etkileri olmaktadır.

Bu hataları şu şekilde sıralayabiliriz:

  1. Eğer tuvalet eğitimi sırasında ister yalnız, ister yakınlarının yanında “Allah seni kahretmesin! Sen yine mi yaptın?! Öff koktu! ” diyerek onu eleştirip, yargılayıp, kınayıp, suçladıysanız; mükemmel çocuk olmak için dışkısını tutma davranışı sergileyebilir. İlerleyen yaşlarda ise; aşırı titiz, aşırı düzenli, takıntıları olan hayatı hem kendisine hem çevresindekilere zindan eden bir yapı sergileme olasılığı yüksektir.
  2. Eğer çocuğunuzu, tuvalet eğitimi sırasında cezalandırır ve korkutursanız; “Senin pipini yakarım!” diyerek; bıkkın, öfkeli, gergin bir şekilde onun bezini sarsarak değiştirirseniz, cinsiyet kimlik kazanımını da olumsuz olarak etkiler, ilerideki yaşamında içe kapanık
    kaygılı, çekingen, suçluluk duygusuna sahip, özgüvensiz
    biri olmasına neden olabilirsiniz.
  3. Eğer çocuğunuz fiziksel, ruhsal olarak hazırlıksızken; zamanlaması da size ve çocuğa göre uygun değilken eğitime başladıysanız; çocuk her uğraşta başarısız olabilir. Yaşamının ilerleyen dönemlerinde ise; başarısız olma korkusu ile birlikte, girişimcilik, liderlik, risk alma gibi konularda başarısız olma olasılığı artabilir.
  4. Eğer tuvalet eğitimi sırasında “halanın kızı da, teyzenin oğlu da öğrendi, bir sen öğrenemedin! “diye yaşıtlarıyla kıyaslarsanız; ilerideki yaşamında özgüvensiz, kendisini yaşıtlarıyla kıyaslayan, başarılı olsa bile yine de başarısız hisseden, takıntıları olan birey olabilir.
  5. Eğer tuvalet eğitiminde kuralcı, baskıcı, titiz, aşırı düzenli davranıyor; sözel, fiziksel cezalandırıyorsanız; dışkısını kaçırabilir. İlerideki yaşantısında da; işlerini erteleyen, dağınık, düzensiz hatta başkalarına şiddet uygulayan davranış sergileyebilir.
  6. Eğer “saldım çayıra mevlam kayıra”, “zamanı gelince kendisi öğrenir.” düşüncesiyle, özgür bıraktıysanız; her şeyi yapmakta özgür olduğu inancıyla, ilerleyen dönemlerde okul ve toplumsal kurallara uyumsuz, sorun yaratan, başedilmesi zor bir birey olabilir.
  7. Eğer aşırı ilgi göstererek tuvaletini eğitimi vermeye çalışırsanız; aynı ilgiyi sürekli görmek ister ve eğitim süreci uzayabilir.
    Çocuk dışkısını, kendi uzantısı ve kıymetli bir nesne olarak algılayabilir. Böyle çocuklar küçükken çok fazla şeye sahip olma arzusu ile elindekilerini paylaşmak istemez. İlerleyen dönemde bu çocukların cimri, paylaşımsız, doyumsuz; bu özellikleri nedeniyle de arkadaş çevresinde dışlanan, ötelenen, kabul edilmeyen ve iletişim sorunu olan birey olma olasılığı daha fazladır.
  8. Eğer tuvalet eğitimi sırasında abartmadan,
    inatlaşmadan, agresifleşmeden;
    dengeli, uyumlu ve
    sabırla davranır, çocuğunuzu desteklerseniz; tuvalet eğitimini bir sorun olarak değil, çocuğun ve ebeveynlerin özgürleştiği yepyeni, muhteşem bir aşamaya geçiş olarak görürseniz;
    bu süreci sakince, kolayca, neşe içinde atlatabilirsiniz.

Ayşegül Özkonak
Aile Danışmanı
Kişisel Gelişim Eğitmeni ve Sosyal İletişim Danışmanı